Er kan tegenwoordig veel met Photoshop. Hoe ver mag je gaan, waar ligt de grens? Om alvast een voorzet te geven:
Ik denk dat je sowieso een tweedeling moet maken als je kijkt naar het doel van de foto. Foto's met nieuwswaarde of met presentatiewaarde van een product, dienen naar mijn mening zo dicht mogelijk bij de waarheid te blijven. Nieuwsfeiten verdraaien lijkt mij uit den boze, evenals het opleuken van een product waardoor het niets meer van zijn oorsprong heeft. Dat is misleiding. Bij foto´s die bedoeld zijn om een mooi beeld te vormen, zou eigenlijk alles toegestaan zijn. Het gaat tenslotte om de creatie van een mooi beeld en niet om een registratie van de werkelijkheid. Ook vroeger werd er driftig geëxperimenteerd met filters, schilderen op foto´s tot en met verbranden van negatieven en het insmeren met pindakaas. Hier is de werkelijkheid geen streven, slechts het eindresultaat. De fotobewerking slechts een middel.
Maar wat is niet veranderen... Mag je het licht, het contrast beïnvloeden, mag je de lucht wat doordrukken voor een dramatischer beeld. Allemaal zaken die vroeger in de doka ook gebeurden. Alleen al het standpunt en moment van opname, geeft een werkelijkheid weer zoals die fotograaf het op dat moment wilde laten zien en kan zeer ver bezijden de waarheid zijn zonder fotografische trucs. Als ik wil aantonen dat Rotterdam een hele groene stad is, dan kan ik mijn standpunt zo kiezen dat ik veel of zelfs alleen groen zie. Ook al staat dit groen dan ingeklemd tussen twee torenflats, want dat laat ik buiten beeld. Het omgekeerde kan ik net zo makkelijk bereiken, daar is geen enkele truc voor nodig.
Dan de modelfotografie... Hoe ver mag je gaan? Ook hier weer de tweedeling van wat werkelijkheidswaarde heeft en wat uitsluitend als mooi beeld bedoeld is. Iemand die zijn foto's uitsluitend nodig heeft als presentatiemiddel bij opdrachtgevers en modellenbureaus, kan natuurlijk niet aankomen met veranderde foto's. Een fotograaf die slechts een mooi beeld wil creëren en daarbij toevallig een model als basis gebruikt, kan natuurlijk zo ver gaan als zijn fantasie reikt. Maar ook hier weer... wat is veranderen. Zorgen voor optimale belichting en contrasten lijkt me een voorwaarde, ook al gebeurt dit (deels) achteraf op de PC. De meeste foto's in bladen gaan nog veel verder. Pukkels weg, ogen witter, tanden witter, huid wat soften en nog veel meer. Waar ligt de grens?
Hieronder wat voorbeelden om bovenstaand verhaal te verduidelijken. Een snelle en korte shoot van mijn zoon met vriendin, omdat ik als fotograferende vader niet kon aanzien dat zij rondliepen met wat onscherpe rode ogen foto's uit een wegwerp camera. De foto's dienen dan ook geen enkel doel, slechts leuk voor hen zelf. Maar dan, we kennen het vast allemaal wel... op de ene foto staat dat deel zo goed en op de andere dat deel zo goed. Mag je dan van 2 foto's een goede maken? Ook als het dient voor de presentatie van een model? De foto had namelijk in werkelijkheid gemaakt kunnen worden. Op de derde zijn verder wat bewerkingen toegepast.
1 + 1 = 3???
Hieronder nog enkele verandering aan een foto. De eerste is de ruwe camera variant, met slechts een hele kleine levels aanpassing om hem meer op de tweede te laten lijken. Mag dit, als het zou dienen als modelpresentatie?